Usta mı, iç mimar mı? Tadilatta keşif, metraj ve sözleşme

Tadilata başlayan herkesin ilk sorusu aynıdır: doğrudan ustayla mı anlaşmalı, yoksa bir iç mimarla mı çalışmalı? Cevap işin kapsamına bağlı. Bu yazıda iki rolün farkını, tadilat keşfinin nasıl yapıldığını, metrajın nasıl çıkarıldığını ve sözleşmede nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Usta ne yapar, iç mimar ne yapar?

• Usta uygulamayı gerçekleştirir: seramiği döşer, boyayı yapar, dolabı monte eder. İyi bir usta kendi işinin uzmanıdır.
• İç mimar işin tamamını kurgular: ölçüyü alır, planı ve detayları çizer, malzemeyi seçer, bütçeyi kalem kalem çıkarır ve farklı ustaların hangi sırayla, hangi ölçüyle çalışacağını yönetir.

Kısacası usta “nasıl yapılır” sorusunun, iç mimar ise “ne, nerede, hangi sırayla yapılır” sorusunun cevabıdır.

Ne zaman usta yeterli, ne zaman iç mimar gerekir?

Usta genellikle yeterlidir:

• Yalnızca boya, parke ya da tek bir yüzeyin yenilenmesi
• Ölçüsü ve modeli belli bir ürünün montajı
• Tesisata ve plana dokunmayan küçük onarımlar

İç mimar fark yaratır:

• Mutfak ve banyonun birlikte yenilendiği, tesisatın değiştiği işler
• Duvar kaldırma, plan değişikliği ya da yeni aydınlatma düzeni
• Ölçüye özel mobilya, tavana kadar dolap, ada mutfak
• Birden fazla ekibin aynı anda ya da sırayla çalışacağı her iş

Tadilat keşfi nasıl yapılır?

Keşif, mekânın yerinde incelendiği ve yapılacak işlerin kalem kalem belirlendiği ilk adımdır. Duvarlar, tavan yükseklikleri, kapı ve pencereler, kolon ve kirişler ile elektrik, su, gider ve doğalgaz noktaları ölçülür; tesisatın çalışıp çalışmadığı kontrol edilir ve her mekân fotoğraflanır. Ardından söküm, inşaat, elektrik, mekanik, mobilya ve bitirme işleri ayrı ayrı değerlendirilir. Ölçünün nasıl alındığını oda ve tavan ölçüsü nasıl alınır? rehberimizde adım adım anlattık.

Metraj nedir, nasıl çıkarılır?

Metraj, yapılacak her işin miktarının hesaplanmasıdır ve teklifin temelidir. Her kalem kendi birimiyle ölçülür: boya, seramik ve parke metrekare; süpürgelik ve tezgâh metre; kapı, armatür ve vitrifiye adet üzerinden. Net miktara kesim ve fire payı eklenir. Doğru bir metraj güncel bir ölçüye ve uygulama projesine dayanır; “yaklaşık 20 metrekare” gibi göz kararı miktarlar, işin ortasında eksik malzeme ve ek fatura demektir.

Tadilat maliyeti neden artar?

• Eksik keşif: söküm sonrası ortaya çıkan eski tesisat ya da çürük yalıtım
• Sonradan değişen kararlar: işin ortasında değişen malzeme ya da yerleşim
• Belirsiz kapsam: teklifte yazmayan ama “zaten yapılır” sanılan işler
• Plansız sıra: boyası biten duvarın tesisat için yeniden açılması

Bütçeyi korumanın yolu işe başlamadan uygulama projesi, kalem kalem keşif özeti ve değişikliklerin nasıl onaylanacağını yazılı hâle getirmektir.

Ev tadilatında iş sırası

Genel sıra şöyledir: keşif ve proje, koruma önlemleri, söküm, kaba inşaat, elektrik ve mekanik altyapı, sıva ve şap, tavan, kaplamalar, boya, sabit mobilya ve son montaj. Projeye göre bazı işler eş zamanlı ilerleyebilir; ama tesisat kapanmadan önce kontrol edilmeli, boya ve parke en sona bırakılmalıdır.

Sözleşmede neler olmalı?

• İş kalemleri tek tek ve kullanılacak malzemeler (marka, seri, sınıf)
• Uygulama projeleri ve çizimler
• Toplam bedel, ödeme planı ve ödemelerin hangi aşamaya bağlı olduğu
• İş programı ve teslim tarihi
• Değişikliklerin nasıl onaylanacağı ve fiyatlanacağı
• Garanti, gecikme ve fesih şartları

“Her şey dahil” gibi belirsiz ifadeler yerine kapsamın yazılı olması anlaşmazlıkları önler. Tek sözleşmeyle mi, ekipleri ayrı ayrı mı çalıştırmanın size uygun olduğunu anahtar teslim mi, kontrolörlük mü? yazımızda karşılaştırdık. Kapsamlı bir yenileme için anahtar teslim tadilat ve konut tasarımı ve ev tadilatı sayfalarımıza göz atabilirsiniz.