Mimari Shop Drawing
Tasarım ve üretim süreçlerini destekleyen, uluslararası standartlara uygun detay ve uygulama çizimleri.
Tasarımla üretim arasındaki köprü, uygulama ve imalat çizimleridir. Ahşap tavan panelinin askı sistemi, mermer kaplamanın derz planı, cam bölmenin döşemeye oturuş detayı; hepsi imalatçının ve ustanın anlayacağı dilde, ölçekli ve numaralı olarak hazırlanır.
Neler teslim ediyoruz
- Mimari uygulama projeleri (plan, kesit, görünüş)
- Tavan, duvar ve zemin kaplama montaj detayları
- Mobilya ve doğrama imalat paftaları, birleşim detayları
- Mermer, seramik ve zemin derz planları
- Elektrik, mekanik ve aydınlatma koordinasyon paftaları
- Malzeme listeleri, numaralandırma ve metraj
- Revizyon takibi ve teslimde as-built çizimler
Nasıl çalışıyoruz
Önce mevcut tasarımı ve sahayı okuyoruz: taşıyıcı sistem, tesisat kotları, kolon ve kiriş çıkıntıları. Ardından kritik detayları listeleyip öncelik sırasına koyuyoruz; imalatın ilk başlayacağı kalem ilk çizilir. Her pafta imalatçıyla birlikte gözden geçirilir, revizyonlar numaralı olarak takip edilir.
Kimler için uygun
Tasarımını başka bir ofisin yaptığı ve uygulamaya hazır hâle getirilmesi gereken projeler; yurt dışında üretilecek ya da monte edilecek işler; çok sayıda özel imalat içeren ofis, mağaza ve otel projeleri.
Uygulama projesi ile shop drawing arasındaki fark
Uygulama projesi mekânın ne olacağını tanımlar: plan, kesit, görünüş, malzeme kararları ve kotlar. Shop drawing ise her imalat kaleminin atölyede nasıl üretileceğini ve sahada nasıl monte edileceğini gösterir. Uygulama projesi 1/50 ve 1/20 ölçekte kalırken, shop drawing 1/20, 1/5 ve gerektiğinde 1/1 detaya iner.
Pratikte fark şurada görünür: uygulama projesinde “ahşap tavan paneli” yazar; shop drawing panelin genişliğini, ek yerlerini, askı aralığını, armatür boşluklarını ve servis kapaklarını gösterir. İki set birbirinin yerine geçmez; biri kararı, diğeri uygulamayı taşır.
Mobilya ve sabit imalat çizimleri
Özel üretim mobilya, shop drawing gerektiren kalemlerin başında gelir. Her ünite için hazırladığımız paftalarda şunlar bulunur:
- Gövde ve kapak ölçüleri, kesit ve birleşim detayları
- Kaplama yönü, damar akışı ve ek yerleri
- Menteşe, ray, kulp ve mekanizma tipleri
- Priz, aydınlatma ve kablo geçiş yerleri
- Duvar ve zemin düzgünsüzlüğü için bırakılan tolerans payları
- Nakliye ve montaj için parçalama planı
Islak hacim, tavan ve zemin detayları
Sahada en çok sorun çıkan üç alan için ayrı paftalar hazırlıyoruz:
- Islak hacim: su yalıtımı sınırları, eğim ve süzgeç yeri, duş nişi kotları, gömme rezervuar ve askı sistemi detayları
- Tavan: asma tavan askı planı, armatür, sprinkler, dedektör ve menfez koordinasyonu, servis kapağı yerleri, gölge derzi detayı
- Zemin: derz planı ve başlangıç aksı, farklı kaplamaların birleşim profilleri, kot farkları ve eşik detayları
Mahal listesi ve numaralandırma
Her mekân ve her imalat kalemi numaralanır. Mahal listesi; odanın adını, zemin, duvar ve tavan kaplamasını, kapı ve pencere tipini ve o mekâna giren mobilya numaralarını tek tabloda toplar. Şantiyede “hangi malzeme nereye” sorusu bu liste üzerinden yanıtlanır; metraj ve satın alma da aynı numaralar üzerinden yürür.
Revizyon süreci ve teslim formatları
Çizimler DWG ve PDF olarak teslim edilir. Katman yapısı, çizgi kalınlıkları ve antet düzeni baştan sabitlenir; yurt dışı projelerde ilgili ülkenin çizim alışkanlığına göre yeniden düzenlenir.
- Her pafta numaralı ve revizyon tarihlidir
- Revizyonlar harf ya da sayı ile takip edilir, değişen bölge pafta üzerinde işaretlenir
- Onaylı set aynı anda şantiyeye ve imalatçıya gider
- Teslimde, sahada yapılan değişikliklerin işlendiği as-built set verilir
Örnek: dokuz ortak mekânın çizim seti
Arkas Holding için yürüttüğümüz Railport projesinde lobiden yemekhaneye dokuz ortak mekânın uygulama ve imalat çizimlerini imalat sırasına göre etaplayarak hazırladık; ilk imalata girecek kalemler ilk çizildi. Aynı projede tasarım desteği ve saha koordinasyonunu da biz yürüttük.
Konuyu ayrıntılı anlattığımız yazı: Shop drawing nedir?
İstanbul'un Anadolu ve Avrupa Yakası'nda keşif ve uygulama yapıyoruz; Türkiye genelinde ve yurt dışında da projeler yürütüyoruz.
Sık sorulanlar
Shop drawing ile mimari proje arasındaki fark nedir?
Mimari proje mekânın ne olacağını anlatır; shop drawing nasıl yapılacağını. İmalatçının ve ustanın kullanacağı ölçekte (1/20 – 1/1) hazırlanır.
Yalnızca belirli bir imalat için çizim alabilir miyim?
Evet. Yalnızca mobilya, yalnızca tavan sistemi ya da yalnızca cephe detayları için çalışabiliriz.
Yurt dışı projelerde hangi standartlarda çiziyorsunuz?
İlgili ülkenin çizim standartlarına ve imalat alışkanlıklarına göre paftalar yeniden düzenlenir; ölçü birimi ve katman yapısı buna göre kurulur.
Revizyonlar nasıl takip ediliyor?
Her pafta numaralı ve revizyon tarihlidir; onaylı set şantiyeye ve imalatçıya aynı anda gider, as-built çizimler teslimde verilir.
Shop drawing hangi ölçekte çizilir?
Genellikle 1/20 ve 1/5; birleşim ve profil detaylarında 1/1 ölçek kullanılır. Ölçek, imalatçının ve ustanın okuyacağı ayrıntıya göre seçilir.
Mahal listesi nedir?
Her mekânın zemin, duvar ve tavan kaplamasını, kapı-pencere tiplerini ve o mekâna giren imalat numaralarını toplayan tablodur. Metraj ve satın alma da bu liste üzerinden yürür.
Çizimleri hangi formatta teslim ediyorsunuz?
DWG ve PDF olarak. Katman yapısı, çizgi kalınlıkları ve antet düzeni baştan belirlenir; talep edilirse 3D model de paylaşılır.
Sahada değişiklik olursa ne yapılıyor?
Değişiklik paftaya işlenir, revizyon numarası ve tarihi güncellenir; teslimde bütün değişikliklerin işlendiği as-built set verilir.
Shop drawing için saha ölçüsü nasıl alınır?
Önce ana akslar ve sabit referans noktaları belirlenir. Duvar, döşeme ve tavanın yanında kolon, kiriş, tesisat, priz, süpürgelik ve bitmiş yüzey kotları kaydedilir. İmalat açısından kritik noktalar tekrar ölçülür ve fotoğraflarla eşleştirilir.
Mobilya üretiminde tolerans kaç milimetre olmalı?
Bütün işler için geçerli tek bir değer yoktur. Malzeme, bağlantı sistemi, makine hassasiyeti ve montaj koşulları toleransı belirler. Kapak ve çekmece gibi hareketli parçalar daha hassas çalışma gerektirir; duvar birleşimlerinde ise saha eğriliklerini karşılayacak ayar payı bırakılır.